Uroczystości upamiętniające 46. rocznicę powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”

Narodziny NSZZ „Solidarność” w 1980 roku były jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Powstanie związku było rezultatem narastającego przez lata niezadowolenia społecznego, pogarszającej się sytuacji gospodarczej oraz sprzeciwu wobec realiów komunistycznego państwa. Strajki, które latem 1980 roku objęły zakłady pracy w wielu częściach kraju, szybko przestały dotyczyć wyłącznie kwestii ekonomicznych. Robotnicy zaczęli domagać się również prawa do tworzenia niezależnych związków zawodowych, wolności słowa, ograniczenia cenzury, uwolnienia więźniów politycznych oraz poszanowania podstawowych praw i godności człowieka.

Podpisanie Porozumień Sierpniowych otworzyło drogę do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” – pierwszej w państwach bloku wschodniego tak potężnej organizacji społecznej działającej niezależnie od władz komunistycznych. W krótkim czasie „Solidarność” przestała być wyłącznie związkiem zawodowym. Stała się szerokim ruchem społecznym skupiającym około 10 milionów Polaków reprezentujących różne środowiska – robotników, rolników, inteligencję, studentów i przedstawicieli wielu grup zawodowych.

„Solidarność” dawała Polakom przestrzeń do swobodnej debaty o przyszłości kraju oraz nadzieję na możliwość pokojowej zmiany systemu. Mimo wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku, delegalizacji związku, internowania i represjonowania jego działaczy idea „Solidarności” nie została zniszczona. Działalność kontynuowano w podziemiu, rozwijając niezależny obieg informacji, wydając prasę i organizując różne formy społecznego oporu.

Doświadczenie „Solidarności” miało ogromne znaczenie dla przemian końca lat osiemdziesiątych. Rozmowy Okrągłego Stołu i wybory z 4 czerwca 1989 roku otworzyły drogę do demontażu systemu komunistycznego i rozpoczęcia demokratycznych przemian w Polsce. „Solidarność” stała się nie tylko symbolem polskiego dążenia do wolności, lecz także jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie przykładów pokojowego oporu społeczeństwa wobec komunistycznej dyktatury.

W rocznicowych obchodach Instytut Pamięci Narodowej – Delegaturę w Olsztynie reprezentował dr Marcin Płotek, oddając hołd uczestnikom i bohaterom tamtych wydarzeń.